Mrozoodporność roślin odporne na mróz – wymagania roślin w Polsce

Mrozoodporność roślin – Przed nami garść podstawowych informacji o mrozoodporności roślin. Zapraszamy na kolejny odcinek „Ogrodniczego Vademecum”.

Mrozoodporność roślin – Wszystkie rośliny mają swoje wymagania co do temperatury, w której najlepiej rosną. Dotyczy to zarówno temperatury maksymalnej, jak i minimalnej. Z tym że o maksymalnej mówi się znacznie rzadziej niż o minimalnej, ponieważ w polskim klimacie temperatura nie przekracza zwykle 35 stopni Celsjusza.

Ważniejsza jest dla nas temperatura minimalna, przy której rośliny zamierają. W tej chwili mamy dostęp do różnych roślin, niemal z każdego zakątka świata, pochodzących z różnych stref klimatycznych. Nie zawsze możemy je uprawiać w naszych ogrodach ze względu na mrozoodporność.

Mrozoodporność roślin – Żeby zorientować się, które rośliny będą rosły na naszych działkach należy sprawdzić do jakiej strefy mrozoodporności zostały one przypisane. W europie jest takich stref 10, a w Polsce występują 3. Im niższa wartość strefy, tym niższa jest w tym miejscu temperatura minimalna, z którą muszą się zmierzyć uprawiane przez nas rośliny.

W strefie 1 średnia temperatura minimalna może wynosić -45 stopni Celsjusza, w strefie 5 waha się ona od -29 do -23 stopni, a w strefie 10 kształtuje się w granicach -1 do 4,5 stopnia Celsjusza.

Mrozoodporność roślin – W Polsce występują strefy: 5b, 6a, 6b, 7a i 7b. W strefie 5b minimalna temperatura kształtuje się w granicach od -26 do -23 stopni, a w strefie 7b, która występuje jedynie w okolicach Szczecina minimalna temperatura wynosi od -15 do -12 stopni Celsjusza.

Rośliny przypisano do poszczególnych stref na podstawie wieloletnich obserwacji. Dane te często podawane są w katalogach szkółkarskich i stronach internetowych polskich szkółek, które sprawdziły wszystko w praktyce. Jeżeli planujemy więc nasadzenia w ogrodzie położonym w strefie 6b rośliny należące do stref 7 lub 8, ryzykujemy ich zmarznięcie.

Dla przykładu, popularne żurawki przynależą do strefy 4, mogą być więc uprawiane w całej Polsce.

Juka ogrodowa zaliczana jest do strefy 5, możemy więc bez obaw sadzić ją w ogrodach.

Bukszpan to strefa 6, nie jest więc polecany do uprawy w zimniejszych rejonach Polski. Do tej strefy należą też magnolie, różaneczniki i róże. Dlatego zaleca się je okryć na zimę.

Dla trawy pampasowej przypisana jest już strefa 7. Zatem bez zabezpieczeń możemy ją uprawiać tylko w niektórych rejonach kraju.

Z pomocą w klasyfikacji roślin przychodzą nam szkółkarze. Korzystając z wyszukiwarki roślin na stronie internetowej Związku Szkółkarzy Polskich (www.zszp.pl) możemy dowiedzieć się które gatunki i odmiany roślin będą bezpiecznie zimować w naszym ogrodzie. Dodatkowo coraz częściej rośliny sprzedawane w centrach ogrodniczych mają na etykiecie symbol strefy mrozoodporności. Przypominamy, im większy numer, tym roślina jest mniej mrozoodporna, czyli bardziej wrażliwa na mróz.

Niestety nie tylko przynależność do poszczególnej strefy decyduje o mrozoodporności uprawianych przez nas roślin. Są też inne niezmiernie ważne czynniki jak: długość trwania ochłodzenia, grubość pokrywy śnieżnej, ilość opadów, zarówno jesiennych jak i zimowych, nasłonecznienie, wiatry i wiele innych.

Znajomość specyfiki naszego klimatu pozwala lepiej zrozumieć zmiany zachodzące w pogodzie i uniknąć niespodzianek podczas uprawy roślin. Wiedzieli już o tym nasi dziadkowie i okres występowania przymrozków nazwali dniami „zimnych ogrodników”. Dlatego warzywa ciepłolubne takie jak m.in. pomidory,   ogórkidynie, czy fasolkę szparagową sadzimy lub siejemy dopiero w drugiej połowie maja. Często wcześniej przygotowując ich rozsady. W tym czasie ozdabiamy też nasze balkony lub tarasy ciepłolubnymi pelargoniami i surfiniami. Niestety „zimna Zośka” przypadająca 15 maja nie zawsze kończy czas niespodziewanych ochłodzeń. Zawsze musimy kontrolować prognozy pogody.

Przymrozek to obniżenie temperatury powietrza poniżej 0 stopni Celsjusza. Takie wiosenne przymrozki są groźne również dla naszych roślin rosnących w ogrodzie cały rok, ponieważ z każdym kolejnym cieplejszym dniem tracą one swoją odporność na mróz. Na uszkodzenia narażone są wtedy szczególnie najmłodsze części roślin, a w przypadku roślin warzywnych i owocowych kwiaty i zawiązki pąków.

Przed przymrozkami chronią nasze rośliny włókniny wiosenne. Jeżeli jednak zauważymy jakieś uszkodzenia spowodowane przez mróz, należy je bezwzględnie usuwać, ponieważ mogą one stać się siedliskiem chorób grzybowych. Takie cięcia przeprowadzamy, gdy już mamy pewność, że przymrozki nie wrócą.

Aby z powodzeniem uprawiać rośliny, dobrze jest poznać mapę mrozoodporności. Będzie to dla nas cenna wskazówka aby zaplanować nasadzenia. Warto też poznać wymagania uprawne kupowanych przez nas roślin, żeby wiedzieć jak odpowiednio o nie dbać.