Bób – wymagania i całoroczna uprawa

Bób – wymagania i całoroczna uprawa  – Mimo, że bób pochodzi prawdopodobnie z rejonu śródziemnomorskiego jest odporny na chłód. Dlatego po nasiona tej rośliny można sięgnąć wczesną wiosną, jak tylko ziemia rozmarznie, lekko się ogrzeje i obeschnie. Tak jak inne bobowate wykorzystuje azot atmosferyczny. Mimo wszystko lubi glebę żyzną, może być uprawiany zarówno w pierwszym jak i w trzecim roku po oborniku, w zależności od gleby, jaką mamy w ogrodzie.

Spośród wielu odmian, zapewniających delikatne i smaczne nasiona możemy wyróżnić odmiany wczesne, średnio wczesne, średnio późne i późne. Nasiona najczęściej są zielone, ale są też odmiany białe i karminowo-czerwone.

W tradycyjnej uprawie nasiona wysiewa się pod koniec marca lub na początku kwietnia, zbiory przeprowadzimy wtedy pod koniec czerwca lub na początku lipca. Przyspieszenie zbioru strąków o około 2 tygodnie daje uprawa z rozsady. Wśród warzyw strączkowych bób wyróżnia się tym, że jego system korzeniowy ma dużą zdolność regeneracyjną.

Dzień przed siewem warto namoczyć nasiona w wodzie. Na zagonie przygotowujemy rowki o głębokości mniej więcej 5 cm oddalone od siebie o ok. 40-50 cm i co 5-10 cm umieszczamy jedno lub dwa nasiona. Zasypujemy rowki i ugniatamy oraz podlewamy i utrzymujemy dużą wilgotność podłoża do pojawienia się wschodów. Możliwy jest też siew gniazdowy, gdzie w dołkach wykopanych w wybranych miejscach, umieszczamy po kilka nasion. Okres kiełkowania bobu to 8-10 dni. Z jednego nasiona otrzymamy roślinę, która najpierw będzie urokliwie kwitła, a potem pojawi się na niej ok. 10 strąków.

Oprócz tego, że bób lubi glebę żyzną, powinna być ona także dobrze napowietrzona i wilgotna. Pamiętajmy więc o podlewaniu, bób ma wysokie wymagania wodne. Lubi też miejsca słoneczne. Wykazuje wysokie zapotrzebowanie na wapń, przy jego niedoborze karłowacieje, a obrzeża liści obumierają. Odczyn gleby dla bobu powinien być obojętny lub lekko zasadowy, nie kwaśny. Podczas nawożenia pogłównego należy być ostrożnym, ponieważ roślina ta jest wrażliwa na zasolenie gleby.

Bób nie ma dużych wymagań cieplnych, młode siewki wytrzymują przymrozki do -4 stopni Celsjusza. Znosi też upały, ale musimy wtedy pamiętać o systematycznym podlewaniu, zwłaszcza na glebach lekkich i przepuszczalnych. W czasie suszy jednak rośnie słabiej i nie zawiązuje wiele strąków. Optymalna temperatura do wzrostu już dojrzałych roślin to 18-22 stopni Celsjusza.

Gdy roślina ta dorośnie już do mniej więcej 30 cm wysokości możemy obsypać ich dolne partie ziemią do wysokości ok. 15 cm. Będą wtedy stabilniejsze i odporniejsze na wiatry. Możemy też ustawić wybrane podpory, np. sznurek przytwierdzony do palików.

Tradycyjne odmiany mają przeważnie biało-czarne kwiaty z delikatnymi fioletowymi lub czarnymi prążkami. Ale są też odmiany, których kwiaty mają kolor czerwony lub śnieżno biały. Bób kwitnie zazwyczaj bujnie, ale z zawiązywaniem strąków jest już gorzej. Żeby pobudzić bób do regularnego i szybszego zawiązywania strąków, możemy uszczykiwać wierzchołki pędów. Ograniczy to także rozwój mszyc, które niemal na pewno pojawią się na naszych uprawach. Zaleca się więc ogławianie roślin mniej więcej powyżej szóstego zawiązanego strąka.

W trakcie wzrostu i wegetacji zabiegi pielęgnacyjne bobu polegają na odchwaszczaniu, spulchnianiu gleby między roślinami i podlewaniu, gdy jest sucho.

Zbiór grubych strąków bobu przebiega szybko. Największe i najgrubsze strąki wyrastają zazwyczaj w dolnych częściach pędów. Po łuskaniu puste łupiny mogą powędrować na kompost, a nam pozostaną smaczne nasiona. Ułożone są one w łupinach, wyścielonych meszkiem o delikatnych włoskach. Zebrane nasiona powinny być jędrne i soczyste, mieć zieloną lub białawą barwę.  Zwracamy uwagę, żeby nasiona osiągnęły już typową wielkość, ale żeby nie były przejrzałe. Muszą być po prostu dostatecznie dojrzałe. Nie należy zbytnio opóźniać zbioru bobu, gdyż w nasionach gromadzi się potem za dużo skrobi, poza tym nie są już aż tak smaczne. Zebrany bób możemy przechowywać w lodówce tydzień lub dwa. Możemy go także mrozić.

Bób najczęściej uprawiamy jako przedplon lub śródplon z innymi warzywami. Szczególnie polecany jest do uprawy przedplonowej, ponieważ pozostawia po sobie korzystne stanowisko dla praktycznie wszystkich pozostałych roślin warzywnych, wzbogacone w związki azotu.

Jako jedna z nielicznych roślin, bób nie wymaga zmianowania. Może rosnąć w tym samym miejscu przez kilka kolejnych lat. Jeżeli jednak mamy taką możliwość, unikajmy wysiewu bobu bezpośrednio po innych roślinach bobowatych ze względu na możliwość występowania na tym stanowisku chorób i szkodników po wcześniejszych uprawach. Kolejną pozytywną cechą bobu jako przedplonu jest to, że ma dość rozbudowany system korzeniowy. Pozostawia więc po sobie nie tylko glebę bogatą w azot, ale także dobrze spulchnioną.

W uprawie współrzędnej radzi się siać lub sadzić bób w towarzystwie roślin kapustnych, ziemniaków i kukurydzy. Nie zaleca się jego uprawy w sąsiedztwie pomidorów i selerów, grochu, fasoli i buraków.

Choroby, jakie możemy spotkać na bobie to m.in. wirus mozaikowego zwijania liści, żółta mozaika fasoli na bobie, czekoladowa plamistość, wirus więdnięcia bobu, szara pleśń, zgnilizna twardzikowa, rdza czy fuzarioza. Do szkodników występujących na tych warzywach możemy zaliczyć m.in. strąkowca bobowego, oprzędziki, pachówkę strąkóweczkę, pędraki i drutowce oraz oczywiście wspomniane już wcześniej mszyce. W hobbystycznej uprawie bobu występuje ona bardzo często, można nawet powiedzieć, że prawie zawsze.  Należy profilaktycznie doglądać roślin i wykonać odpowiednie zabiegi, jeżeli zauważymy pierwsze niepokojące objawy.